GoedgekeurdRechtbank Noord-Nederlandenkelvoudige kamerImmateriële schadeGegrond, opnieuw beslissen
ECLI:NL:RBNNE:2024:237
Rechtbank Noord-Nederland · 31 januari 2024 · enkelvoudige kamer · Eerste aanleg - enkelvoudig
Rb. Noord-Nederland 31 januari 2024, ECLI:NL:RBNNE:2024:237Samenvatting
RedactioneelGoedgekeurdHet IMG wees de aanvraag om vergoeding van immateriële schade af omdat eiser met twee punten (locatie en fysieke schade) onder de ondergrens bleef, ondanks een PIA met profiel 4. De rechtbank oordeelt dat het IMG onvoldoende heeft gemotiveerd waarom twee punten die niet alleen op de locatie zien, met een PIA nooit een persoonsaantasting opleveren. Beroep gegrond; het IMG moet opnieuw beslissen.
Citaat (regel 38)
“draagt het IMG op binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op het bezwaar met inachtneming van deze uitspraak;”
Op rechtspraak.nl (opent in een nieuw venster) Gebruik deze uitspraak in mijn zienswijze Trilling op mijn adres Correctie melden
Samenvatting en labels zijn redactioneel; de uitspraak zelf is leidend.
Feiten uit de uitspraak
Onderwerp
Immateriële schade
GoedgekeurdCitaat (regel 11)
“1. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiser tegen de afwijzing van de aanvraag voor een vergoeding van immateriële schade van eiser.”
Kwesties
Overig
GoedgekeurdCitaat (regel 29, r.o. 6.5)
“Kortom, onvoldoende is gemotiveerd waarom twee punten in combinatie met enig profiel uit de PIA nooit een persoonsaantasting kunnen opleveren, wanneer de twee punten niet enkel zien op de locatie.”
Vaste vergoeding
GoedgekeurdCitaat (regel 25)
“6.1. Deze rechtbank heeft in meervoudige kamer reeds geoordeeld dat de methode die het IMG hanteert om de immateriële schade te begroten in beginsel passend is om in een groot aantal zaken deze schade vast te stellen.”
Wie stelde (hoger) beroep in
Aanvrager
Goedgekeurd
Uitspraak (dictum)
Gegrond, opnieuw beslissen
GoedgekeurdCitaat (regel 38)
“draagt het IMG op binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op het bezwaar met inachtneming van deze uitspraak;”
Gunstig voor
Aanvrager
Goedgekeurd
Toewijzing
Terug naar het IMG
GoedgekeurdCitaat (regel 31, r.o. 7)
“De rechtbank vernietigt daarom het bestreden besluit.”
Gemachtigde
mr. M. Schouten · jurist · namens IMG
Goedgekeurdmr. M.E. Witting · jurist · namens IMG
Goedgekeurd
Bedrag
€ 184,00 · griffierecht
GoedgekeurdCitaat (regel 39)
“bepaalt dat het IMG het griffierecht van € 184,- aan eiser moet vergoeden.”
Datum besluit op bezwaar
12 mei 2023
GoedgekeurdCitaat (regel 12, r.o. 1.1)
“Met het bestreden besluit van 12 mei 2023 op het bezwaar van eiser is het IMG bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.”
Datum primair besluit
22 januari 2023
GoedgekeurdCitaat (regel 12)
“1.1. Het IMG heeft deze aanvraag met het besluit van 22 januari 2023 afgewezen.”
Niet genoemd in de uitspraak: deskundigen, aantal schades, trillingssterkte, plaats.
Elk feit staat letterlijk in de uitspraak; klap het citaat open voor de vindplaats.
Kernoverwegingen
Regel 26
GoedgekeurdWonen in het aardbevingsgebied plus een persoonlijke verklaring (PIA) is onvoldoende voor een persoonsaantasting; er is meer nodig.
“6.2. Het IMG benoemt terecht dat de locatie van de woning in combinatie met een persoonlijke verklaring onvoldoende is om uit te gaan van een aantasting in de persoon op andere wijze in de zin van artikel 6:106, eerste lid, aanhef en onder b van het BW.”
r.o. 6.5
GoedgekeurdKomt daar fysieke schade bij, dan moet het IMG motiveren waarom toch geen persoonsaantasting kan worden aangenomen; dat is hier onvoldoende gebeurd.
“Kortom, onvoldoende is gemotiveerd waarom twee punten in combinatie met enig profiel uit de PIA nooit een persoonsaantasting kunnen opleveren, wanneer de twee punten niet enkel zien op de locatie.”
Inhoudsindicatie van de Rechtspraak
Mijnbouwschade. Immateriële schade. Gegrond. Er is reeds geoordeeld dat de methode die het IMG hanteert om de immateriële schade te begroten in beginsel passend is. De vraag die in dit geval voorligt is of de ondergrens juist is vastgesteld; vanaf wanneer heeft iemand recht op een vergoeding van immateriële schade.
Volledige tekst
Tekst van rechtspraak.nl (CC0). Elke regel heeft een eigen adres, bijvoorbeeld #r12.
1RECHTBANK NOORD-NEDERLAND
2Zittingsplaats Groningen
3Bestuursrecht
4zaaknummer: LEE 23/2418
5uitspraak van de enkelvoudige kamer van 31 januari 2024 in de zaak tussen
6[eiser], uit [woonplaats], eiser
7en
8Instituut Mijnbouwschade Groningen, het IMG
9(gemachtigde: mr. M. Schouten en mr. M.E. Witting).
10Inleiding
111. In deze uitspraak beoordeelt de rechtbank het beroep van eiser tegen de afwijzing van de aanvraag voor een vergoeding van immateriële schade van eiser.
121.1. Het IMG heeft deze aanvraag met het besluit van 22 januari 2023 afgewezen. Met het bestreden besluit van 12 mei 2023 op het bezwaar van eiser is het IMG bij de afwijzing van de aanvraag gebleven.
131.2. Het IMG heeft op het beroep gereageerd met een verweerschrift.
141.3. De rechtbank heeft het beroep op 4 oktober 2023 op zitting behandeld. Hieraan hebben deelgenomen: de gemachtigden van het IMG.
15Beoordeling door de rechtbank
162. De rechtbank beoordeelt of de vaststelling van de immateriële schade van eiser door het IMG juist is geweest en dit niet leidt tot onevenredige gevolgen.
173. De rechtbank komt tot het oordeel dat het beroep gegrond is. Hierna legt de rechtbank uit hoe zij tot dit oordeel komt en welke gevolgen dit oordeel heeft.
184. De vergoeding van immateriële schade ten gevolge van gaswinning kent zijn oorsprong in een civiele procedure. De Hoge Raad heeft daarbij gesteld dat de rechter kan oordelen dat de aard en ernst van de aansprakelijkheidsvestigende gebeurtenis met zich meebrengt dat de in dit verband relevante nadelige gevolgen daarvan voor bewoners van een bepaald gebied boven het Groningenveld zo voor de hand liggen, dat een aantasting in de persoon kan worden aangenomen en dat de rechter daarbij aannemelijk kan achten dat de door deze aantasting in de persoon geleden schade voor deze bewoners ten minste een bepaald bedrag beloopt. Daarbij kan de aard en de ernst van aansprakelijkheidsvestigende gebeurtenis en de gevolgen daarvan worden aangemerkt als aantasting in de persoon op andere wijze in de zin van artikel 6:106, eerste lid, aanhef en onder b van het Burgerlijk Wetboek (BW). Het IMG heeft, gelet op het grote aantal aanvragen, een methode ontwikkeld waarbij de persoonsaantasting niet door de aanvrager hoeft te worden aangetoond, maar het IMG dit vaststelt en forfaitaire bedragen toekent.
19Beoordeling immateriële schade door het IMG
205. Een aanvraag voor immateriële schade wordt door het IMG getoetst aan vier bouwstenen, te weten de locatie, de veiligheidssituatie, de omvang van de fysieke schade en de duur van de schadeafhandeling. Deze bouwstenen worden vervolgens onderverdeeld in situaties waaraan punten zijn verbonden van geen tot en met vier (bij locatie is het maximaal aantal punten twee). Hoe meer punten aan een aanvrager worden toegekend hoe hoger de uitkering per persoon wordt. Er kan geen vergoeding, € 1.500,--, € 3.000,-- of maximaal
21€ 5.000,-- per persoon worden toegekend. Naast deze bouwstenen kan een aanvrager ervoor kiezen een Persoonlijke Impact Analyse (PIA) in te vullen. In sommige gevallen kan de uitkomst van de PIA het toe te kennen bedrag aan schadevergoeding corrigeren, met dien verstande dat het maximumbedrag € 5.000,-- blijft.
225.1. De situatie van eiser is als volgt. De locatie van de woning van eiser levert één punt op. Voor veiligheid en doorlooptijd zijn geen punten toegekend. Voor de omvang van de schade is ook één punt toegekend. Dit levert in totaal twee punten op. Wat volgens het beleid van het IMG inhoudt dat eiser niet in aanmerking komt voor een vergoeding voor immateriële schade. Eiser heeft eveneens een PIA ingevuld, waaruit naar voren komt dat eiser bijzonder ernstig leed heeft ervaren (profiel 4). Nu het cumulatieve gewicht van de aanwijzingen voor een persoonsaantasting op twee punten uitkomt, kan de uitkomst van de PIA, op grond van het beleid van het IMG, geen verandering brengen in de hoogte van het toegekende bedrag. Pas vanaf drie punten, in combinatie met een profiel 2, 3 of 4 uit de PIA, is een correctie, en dus een vergoeding mogelijk.
235.2. Het IMG voert aan dat ze voor deze beoordeling, vanaf wanneer er sprake is van een persoonsaantasting en dus recht op een schadevergoeding, aansluiten bij het oordeel van de Hoge Raad. De Hoge Raad heeft bepaald dat de enkele vaststelling dat de benadeelde woont in het gebied waar dikwijls aardbevingen worden gevoeld en schade wordt geleden, in combinatie met een persoonlijke verklaring van die benadeelde over zijn beleving van de invloed die de aardbevingen op hem hebben, onvoldoende is voor een aantasting in de persoon op andere wijze. Het IMG heeft ter zitting toegelicht dat de ingevulde PIA iets anders is, maar gelijk kan worden gesteld aan een persoonlijke verklaring. Omdat in de bouwsteen locatie al twee punten kunnen worden behaald, kunnen twee punten in combinatie met enig profiel uit de PIA geen persoonsaantasting opleveren, als bedoeld in artikel 6:106, eerste lid, aanhef en onder b van het BW.
246. De rechtbank overweegt als volgt.
256.1. Deze rechtbank heeft in meervoudige kamer reeds geoordeeld dat de methode die het IMG hanteert om de immateriële schade te begroten in beginsel passend is om in een groot aantal zaken deze schade vast te stellen. De vraag die in dit geval voorligt is of de ondergrens juist is vastgesteld; vanaf wanneer heeft iemand recht op een vergoeding van immateriële schade.
266.2. Het IMG benoemt terecht dat de locatie van de woning in combinatie met een persoonlijke verklaring onvoldoende is om uit te gaan van een aantasting in de persoon op andere wijze in de zin van artikel 6:106, eerste lid, aanhef en onder b van het BW. Er is meer nodig.
276.3. Bij de beantwoording van de prejudiciële vragen noemt de Hoge Raad het criterium “dat de benadeelde woont in het gebied waar dikwijls aardbevingen worden gevoeld en schade wordt geleden”. Het IMG hanteert binnen de bouwsteen ‘locatie’ de mogelijkheid om één of twee punten toe te kennen. De rechtbank begrijpt het zo dat bij zowel het toekennen van één als van twee punten sprake is van “het gebied waar dikwijls aardbevingen worden gevoeld en schade wordt geleden”.
286.4. De PIA is een, niet verplicht in te vullen, vragenlijst waarmee volgens het IMG “op individueel niveau nauwkeuriger in kaart kan worden gebracht hoe u de gevolgen van de aardbeving heeft ervaren”. Hierbij staan de persoonlijke ervaringen van verschillende emoties en gevoelens van de aanvrager centraal. De rechtbank is, met het IMG, van oordeel dat de PIA kan worden opgevat als een ‘persoonlijke verklaring’ zoals genoemd door de Hoge Raad. Eiser heeft de PIA ingevuld en daaruit is naar voren gekomen dat eiser bijzonder ernstig leed heeft ervaren (profiel 4).
296.5. Uit het voorgaande volgt dat eiser in aardbevingsgebied woont en daarnaast dat uit de persoonlijke verklaring van eiser blijkt dat hij bijzonder ernstig leed heeft ervaren. Zoals eveneens uit voorgaande volgt is dit onvoldoende om een persoonsaantasting te kunnen aannemen. Eiser benoemt echter dat er behoorlijke schade aan zijn behuizing is aangericht. Voor deze fysieke schade heeft het IMG ook een punt toegekend in de bouwsteen fysieke schade. Het is de rechtbank onvoldoende duidelijk geworden waarom de fysieke schade in combinatie met het wonen in aardbevingsgebied en het ervaren van bijzonder ernstig leed onvoldoende is om te spreken van een persoonsaantasting die in aanmerking komt voor vergoeding van immateriële schade. De Hoge Raad heeft aangegeven dat er meer nodig is dan het wonen in het gebied en een persoonlijke verklaring, maar in dit geval is er ook sprake van fysieke schade. Het IMG benoemt dat fysieke schade een relevante factor is als het gaat om leed, zoals ook wordt bevestigd door onderzoek van onderzoekers van de Rijks Universiteit Groningen in samenwerking met het Sociaal Planbureau Groningen en de GGD Groningen. Ook stelt het IMG “fysieke schade aan de woning is een concrete aantasting van de woning en daarmee een concrete aantasting van de persoonlijke levenssfeer en woonsituatie van een bewoner”. De rechtbank is van oordeel dat onvoldoende is gemotiveerd waarom een aantasting in de persoon op andere wijze die voor een immateriële schadevergoeding in aanmerking komt niet kan worden aangenomen, indien er naast de locatie en de eigen verklaring, ook nog in een andere bouwsteen – in dit geval voor fysieke schade – een punt wordt toegekend. Kortom, onvoldoende is gemotiveerd waarom twee punten in combinatie met enig profiel uit de PIA nooit een persoonsaantasting kunnen opleveren, wanneer de twee punten niet enkel zien op de locatie.
30Conclusie en gevolgen
317. Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen is het beroep gegrond omdat het bestreden besluit in strijd is met artikel 7:12 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). De rechtbank vernietigt daarom het bestreden besluit.
327.1. De rechtbank bepaalt met toepassing van artikel 8:72, vierde lid, van de Awb dat het IMG een nieuw besluit moet nemen met inachtneming van deze uitspraak. De rechtbank geeft het IMG hiervoor zes weken.
337.2. Omdat het beroep gegrond is moet het IMG het griffierecht aan eiser vergoeden. Eiser heeft geen proceskosten gemaakt die voor vergoeding in aanmerking komen.
34Beslissing
35De rechtbank:
36verklaart het beroep gegrond;
37vernietigt het besluit van 12 mei 2023;
38draagt het IMG op binnen zes weken na de dag van verzending van deze uitspraak een nieuw besluit te nemen op het bezwaar met inachtneming van deze uitspraak;
39bepaalt dat het IMG het griffierecht van € 184,- aan eiser moet vergoeden.
40Deze uitspraak is gedaan door mr. L.E.A. Jonkers-Vellinga, rechter, in aanwezigheid van
41N. Walstra, griffier. De uitspraak is uitgesproken in het openbaar op 31 januari 2024.
42griffier
43rechter
44Een afschrift van deze uitspraak is verzonden aan partijen op:
45Informatie over hoger beroep
46Een partij die het niet eens is met deze uitspraak, kan een hogerberoepschrift sturen naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State waarin wordt uitgelegd waarom deze partij het niet eens is met deze uitspraak. Het hogerberoepschrift moet worden ingediend binnen zes weken na de dag waarop deze uitspraak is verzonden. Kan de indiener de behandeling van het hoger beroep niet afwachten, omdat de zaak spoed heeft, dan kan de indiener de voorzieningenrechter van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State vragen om een voorlopige voorziening (een tijdelijke maatregel) te treffen.
48[1] Zie het arrest van de Hoge Raad van 19 juli 2019, ECLI:NL:HR:2019:1278.
49[2] Zie de uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland van 20 april 2023, ECLI:NL:RBNNE:2023:1585.